Helma Lodders
Bij het schrijven van deze column staan we een dag voor de grote boerendemonstratie in Stroe. De stikstofdiscussie is fel geweest de laatste weken en je kunt je afvragen waarom een overheid zo halsstarrig volhardt in een eigen koers, die mijlenver afstaat van wat we als Nederland ooit waren en hoe we met elkaar omgingen.

Vinden de stikstofplannen en het kaartje zoals gepresenteerd door overheid op deze manier en in dit tempo doorgang, dan is Nederland binnen één of twee decennia één grote Randstadprovincie. Volgebouwd met woonwijken verbonden door natuurgebieden. 
 
Het stikstofdossier toont zich steeds meer als een zelfgecreëerd probleem. Berekeningen en meetmethodes worden zo vormgegeven, dat ze zullen leiden tot het door de overheid beoogde doel. Maar is dat waar we als samenleving naartoe willen?
We hebben bizarre voorbeelden voorbij zien komen van de stikstofdoelstellingen. Vlieland: geen boeren, geen vervuilende industrie, geen auto’s. En toch moet het eiland 95 procent stikstof reduceren. Bespottelijk. Op deze manier gaan we de uitdagingen waar we voor staan niet oplossen.

Stikstofontkenner
Op het moment dat je kritisch bent, of een niet-welgevallige mening uit, word je weggezet als stikstofontkenner. Zo wordt stigmatisering gebruikt om de andere visie buiten spel te zetten, zodat een inhoudelijk debat uitblijft. 
In die hoek horen we niet en moeten we ons niet laten plaatsen. In ons land gingen we altijd met elkaar in gesprek. Respecteerden we een andere mening en waren we bereid te luisteren naar feiten en argumenten. 
Maar tegenwoordig lijkt het onmogelijk de dialoog te voeren. Dat zie je ook in de interactie met de NVWA. Je bent nog in gesprek met elkaar en huppakee daar komt het volgende alweer per brief tegemoet. Heeft het dan nog zin om in gesprek te gaan met een overheid, die vindt dat alleen zij altijd gelijk heeft? 

Het lijkt erop dat het (agrarisch) bedrijfsleven onderhand als een gevaarlijk instituut gezien wordt. Maar dat bedrijfsleven houdt wel de BV Nederland in stand. 
De stikstofaanpak zal een kaalslag geven op het platteland met schade voor alle agrarische sectoren en de periferie. Voor de veehandel, de loonwerker, mechanisatiebedrijven, dierenartsen, agrarische adviesbureaus en ga zo maar door. Bedrijvigheid die ook de sociale cohesie in stand houdt. De muziekschool, de bibliotheek, de hockeyclub komen ook onder druk te staan. 
De plannen zijn dan ook niet doorgerekend op de sociaal-economische gevolgen.

Gemeenschappelijke uitdaging
Het stikstofprobleem hoort niet louter thuis op het bord van de boeren. Het gaat ook over andere sectoren. Over hoe ons land is en wil zijn. Moeten luchthavens, industrie, werkgelegenheid, bevolking blijven groeien, of lopen we tegen onze grenzen aan? Ieder jaar 130.000 asielzoekers vraagt ieder jaar een stad bijbouwen zo groot als Zwolle.
Nederland staat voor fundamentele keuzes. Willen we blijven doen wat we altijd al deden, dan moeten daarvoor ook antwoorden zijn. Want ergens komen er grenzen aan de groei. En volgens mij zitten we daar niet zo heel ver meer vanaf.
Dus zijn er problemen in onze gezamenlijke EU, dan moeten we mensen ook meer gaan helpen in hun eigen regio. Als het gaat om voedselzekerheid, dan is dat wat de agrarische sector ook doet. Via onze handelsrelaties delen we onze kennis en expertise om de voedselproductie in andere landen op een hoger peil te brengen. Dat is voor niemand een overbodige luxe.

Rammelend dictaat
Onze land- en tuinbouw heeft meer bestaansrecht dan ooit en kan niet sneuvelen. Zeker niet op deze manier, via een rammelend dictaat van de overheid. 
De Nederlandse land- en tuinbouw is groot geworden door te innoveren. Door continu na te denken over verbetering. Dat heeft de sector steeds succesvol gedaan, ook met steeds weer andere richtlijnen. Als stikstofreductie het doel is, hoeft dat niet te betekenen dat de Agrofoodsector wordt geliquideerd.
De overheid mag een ambitie afgeven over stikstofreductie. Maar het moet aan de sector zijn om daar samen met de provincies en gemeenten vorm aan te geven.

Want bij onze democratie hoort geen dove, directieve, onwrikbare overheid. Ik geloof echt dat het gros van de Nederlanders dat met me eens zal zijn. 

Randstad Nederland

Helma Lodders

Voorzitter Vee&Logistiek Nederland

Cookies

Wij maken gebruik van cookies. Meer hierover lees je in ons cookie statement.