Haags vertrouwen verdampt

Terwijl de wereld steeds instabieler wordt, de aanvoer van grondstoffen voor kunstmest, energie en batterijen allang niet meer vanzelfsprekend is en Nederland letterlijk in brand staat, blijft dit kabinet hardnekkig vastzitten in zijn eigen gelijk. Het contact met de samenleving lijkt volledig verdwenen.

Kijk naar Loosdrecht. Laat ik duidelijk zijn: vernielingen, bedreigingen, brandstichting én het hinderen van hulpdiensten zijn volstrekt onacceptabel. Punt. Maar wie alleen dáár schande van spreekt en weigert te kijken naar de oorzaak van de woede, maakt het probleem groter.

Want wat gebeurt er? Achter gesloten deuren worden besluiten genomen die diep ingrijpen in de levens van mensen. Vervolgens krijgen inwoners te horen dat ‘het nu eenmaal moet’. Geen gesprek, geen draagvlak, geen inspraak. Alleen opgelegde besluiten van bestuurders die zelf nauwelijks de gevolgen voelen.

En daarna buitelt Den Haag over elkaar heen om afschuw uit te spreken over ‘rechtsextremisme’. Maar waar blijft diezelfde verontwaardiging wanneer boeren en ondernemers in de veelogistieke sector worden bedreigd, wanneer in stallen wordt ingebroken, wanneer brand wordt gesticht, remleidingen worden doorgesneden, vrachtauto’s worden gehinderd of gezinnen zich onveilig voelen op hun eigen erf? Dan blijft het akelig stil.

Net zo stil blijft het wanneer extreemlinkse activisten snelwegen blokkeren, slachterijen bezetten of universiteiten ontregelen. Blijkbaar is de rechtsstaat alleen heilig wanneer het politiek goed uitkomt. De burger ziet die dubbele maatstaf feilloos. Geen wonder dat het vertrouwen in de politiek instort.

En ondertussen rent het kabinet vrolijk verder. Er ligt al een aankondiging dat nog voor de zomer het beruchte ‘stikstofkaartje’ van Van der Wal in een andere vorm terugkeert. Half mei werd alvast een forse stap gezet richting verdere afbraak van de veehouderij. Er ligt ruim 600 miljoen euro klaar voor een regeling waarbij boeren drie jaar lang 10 tot 20% minder koeien moeten houden én fosfaatrechten moeten inleveren. Dat betekent, als het aan het kabinet ligt, dat er meer dan 65.000 koeien verdwijnen. Dit onder het mom van de natuur.

Vijfenzestigduizend.

In een tijd waarin voedselzekerheid alleen maar belangrijker wordt en het een strategisch ‘wapen’ zou moeten zijn, kiest Nederland ervoor om bewust minder voedsel te produceren. Het is beleid dat rechtstreeks ingaat tegen het gezond verstand. En wat dit met de markt doet? Daar hoor je niemand over. Wanneer ondernemers onderling afspraken maken die invloed hebben op productie of marktwerking, staat de toezichthouder op de stoep. Maar als de overheid met honderden miljoenen stunt op krimp van de productie, grote saneringen organiseert en daarmee de markt beïnvloedt, dan lijkt alles geoorloofd. De vraag rijst met wie deze afspraken zijn gemaakt. Zeker niet met de veelogistieke sector, die straks in de warmste maanden van het jaar in amper acht weken moet zorgen dat deze koeien bij het slachthuis komen.

Alsof dat nog niet genoeg is. Het initiatiefwetsvoorstel van Harm Holman en Pieter Grinwis ligt klaar om de melkveehouderij ‘grondgebonden’ te maken. In de praktijk betekent dit de volgende stap naar de halvering van de veestapel. Opnieuw onzekerheid en het wegdrukken van familiebedrijven. Opvallend genoeg is deze wet alvast stilletjes naar Brussel gestuurd. Eerst goedkeuring regelen in de achterkamers van Europa, zodat het debat in Nederland later gemakkelijker kan worden gewonnen. Blijkbaar werkt de politiek zo tegenwoordig.

En transparantie? Vergeet het maar. Zelfs bij Woo-verzoeken trekt de overheid zich terug. Burgers en ondernemers worden niet langer geïnformeerd wanneer hun privégegevens openbaar worden gemaakt. Nee, u mag het zelf ontdekken in de Staatscourant.

Dit kabinet sprak over 'herstel van vertrouwen' en ‘samen doen’. De werkelijkheid is precies het tegenovergestelde: meer dwang, minder inspraak en bestuurders die steeds verder van de samenleving af komen te staan.

Het vertrouwen verdwijnt niet vanzelf. Den Haag jaagt het actief weg.