De Nederlandse schapensector heeft op donderdag 9 juli het actieplan Kracht van de Kudde aangeboden aan het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN). Het actieplan bevat zes concrete oplossingsrichtingen, met bijbehorende voorstellen en aanbevelingen, om de economische draagkracht van de schapensector structureel te versterken en daarmee een toekomstbestendige schapensector te behouden. Met de overhandiging van het actieplan, waar de minister van LVVN helaas niet bij aanwezig kon zijn, roept de sector de minister wel op om de voorgestelde maatregelen voortvarend op te pakken en samen met de sector en andere betrokken partijen te werken aan de uitvoering ervan. Alleen door gezamenlijke actie kan de unieke maatschappelijke en landschappelijke waarde van de Nederlandse schapensector ook voor de toekomst worden behouden. Het actieplan is het resultaat van een intensief traject van rondetafelgesprekken onder leiding van aanjager Bart Krol, waaraan vertegenwoordigers van de sector, overheden, terreinbeherende organisaties, waterschappen, kennisinstellingen en andere betrokken partijen hebben deelgenomen.
De aanleiding voor het actieplan is de zorgwekkende situatie waarin de Nederlandse schapensector zich bevindt. Uit onderzoek naar de economische draagkracht van de sector bleek dat schapenhouders te maken hebben met een opeenstapeling van uitdagingen, waaronder stijgende kosten, dierziekten zoals blauwtong, de terugkeer van de wolf, beperkte toegang tot grond en regelgeving die niet altijd aansluit bij de praktijk. Mede naar aanleiding van dit onderzoek vroeg de toenmalige minister van LVVN aan Bart Krol om als onafhankelijk aanjager samen met betrokken partijen te verkennen welke maatregelen nodig zijn om de sector duurzaam toekomstperspectief te bieden.
Volgens de opstellers van het actieplan is het behoud van de schapensector van groot maatschappelijk belang. Schapen spelen een onmisbare rol in het beheer van natuurgebieden, heidevelden, dijken, uiterwaarden en andere landschappen. Zij dragen bij aan biodiversiteit, landschapskwaliteit, waterveiligheid en het behoud van bijzondere landschappen en cultureel erfgoed. Tegelijkertijd leveren schapenhouders hoogwaardige producten zoals lamsvlees en wol en vormen zij een onmisbare schakel in de leefbaarheid van het platteland.
Saskia Cahuzak, voorzitter Ketenorganisatie Schapenhouderij Nederland: "De Nederlandse schapensector bevindt zich op het snijvlak van landbouw en natuur. Wanneer de sector verder krimpt, verdwijnen niet alleen schapenbedrijven, maar verliezen we ook kennis, vakmanschap, natuurbeheer en karakteristieke landschappen. Dat raakt de hele samenleving."
Het actieplan bevat zes oplossingsrichtingen die gezamenlijk moeten zorgen voor een sterker fundament onder de sector. De voorstellen richten zich onder meer op een krachtigere sectororganisatie, betere toegang tot grond, een stabielere financiering van begrazingskuddes, een hogere waarde voor Nederlandse wol als biobased bouwmateriaal, beter passende mest- en stikstofregels en een sterkere positie van de schapenhouderij binnen het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB).
Met de overhandiging van Kracht van de Kudde vraagt de schapensector niet om incidentele steun, maar om een gezamenlijke langetermijnvisie waarin overheid, sector en maatschappelijke partners samenwerken aan een economisch gezonde en maatschappelijk waardevolle schapensector. Het actieplan is dan ook geen vrijblijvend document, maar bedoeld als vertrekpunt voor een duurzame samenwerking tussen de schapensector, overheden, ketenpartners, terreinbeheerders, kennisinstellingen en andere betrokken organisaties. De sector heeft met dit actieplan haar verantwoordelijkheid genomen en spreekt het vertrouwen uit dat de voorgestelde oplossingsrichtingen een stevig fundament bieden voor verdere samenwerking. Tegelijkertijd zal de waarde van het plan uiteindelijk worden bepaald door de bereidheid van alle betrokken partijen om de voorstellen gezamenlijk om te zetten in concrete acties. Juist daarin ligt de uitdaging voor de komende periode.
De stichting KOS is opgericht in 2021 en is een initiatief van Vee&Logistiek Nederland. LTO Nederland, Vereniging van Slachterijen en Vleesverwerkende bedrijven en Nederlandse Schapen- en Geitenfokkers Organisatie.